Te weinig woningen voor statushouders
LEEUWARDEN Friese gemeenten hebben nog steeds een achter-stand met het huisvesten van statushouders, asielzoekers met een verblijfsvergunning. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van de rijksoverheid.
Met uitzondering van de Waddeneilanden krijgen alle gemeenten in Nederland twee keer per jaar een taakstelling voor het vinden van een woning voor statushouders. Voor de eerste helft van dit jaar moest Fryslân in totaal 652 mensen huisvesten. Voor de tweede helft van 2025 gaat het om 481 mensen.
Als gevolg van de achterstand blijven statushouders langer in asielzoekerscentra (azc’s) wonen. Het is een van de hoofdredenen dat azc’s sinds lange tijd overvol zitten en er een aanhoudend tekort aan opvangplekken voor asielzoekers is.
De Friese gemeenten liepen begin dit jaar al flink achter op hun taakstelling. Gezamenlijk moesten zij toen nog woonruimte vinden voor 527 statushouders die in 2024 gehuisvest hadden moeten worden. Daar kwam dit jaar dus nog een taakstelling van in totaal 1133 mensen bij.
Niet overal gelijk
Hoe groot de achterstand is verschilt per gemeente. Zo gaat het in Dantumadiel om slechts acht mensen, in Opsterland om veertien en in Achtkarspelen om zestien mensen.
Veel groter is de achterstand in De Fryske Marren en Súdwest-Fryslân. In die gemeenten wachten nog respectievelijk 62 en 73 statushouders op een woning. Daar moet wel bij gezegd worden dat hoe groter een gemeente is hoe groter de taakstelling. Súdwest-Fryslân moet dus jaarlijks veel meer woningen vinden dan bijvoorbeeld Opsterland. In zowel De Fryske Marren als Súdwest-Fryslân is de achterstand overigens iets kleiner dan eind vorig jaar.
Opmerkelijk is de inhaalslag die Leeuwarden heeft gemaakt. De grootste gemeente van Fryslân had lange tijd een van de grootste achterstanden. Maar onder meer door de komst van tientallen woningen op het voormalige Brada-terrein werd de afgelopen twee jaar veel goedgemaakt. Had Leeuwarden op 1 januari nog een achterstand van 46 statushouders, op 1 juli was die geslonken naar 26. Voor de tweede helft van het jaar komt daar nog wel een taakstelling van 102 mensen bij.
Geen voorrang meer
In veel gemeenten krijgen statushouders nu nog voorrang bij het toekennen van sociale huurwoningen. Als onderdeel van de nieuwe woningwet besloot de Tweede Kamer dat begin deze maand echter niet langer toe te staan. Dat besluit kwam de regering op veel kritiek te staan. Verschillende gemeenten, waaronder Leeuwarden, zeggen dat het voor hen veel moeilijker wordt om statushouders te huisvesten als zij deze groep niet langer voorrang mogen geven met het toewijzen van een woning. Bovendien lost het de woningnood niet op, zeggen zij.
Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat zo’n 7 procent van sociale huurwoningen van corporaties wordt toegewezen aan statushouders.
<FD 29.07.25>