„Is dit echt mogelijk?”, vroeg Marte Dijkstra (30) uit Leeuwarden zich verbaasd af, toen er sociale huurwoningen werden gebouwd in de Infirmerie naast de Prinsentuin. „Ik zag het toen ik hier langs wandelde.”
Net als veel andere jonge Leeuwarders zocht ze al heel lang naar een mooie betaalbare woonplek. „Ik stond al tien jaar ingeschreven bij Frieslandhuurt.” Ze meldde meteen haar belangstelling voor de nieuwbouw in het sierlijke monument.
Reuring in Prinsentuin
Dat had succes: maandagochtend stapte ze haar zonnige nieuwe woonkamer binnen. Vanuit haar raam kijkt ze voortaan uit over de Groeneweg en ziet daarachter de Grote Kerk. „Boven is het groter”, zegt ze, terwijl ze de trap beklimt. Op de vroegere zolderverdieping van het monument heeft zij nu twee slaapkamers en een flinke badkamer.
Ook haar buurvrouw Lysbeth Welling (53) uit Leeuwarden stond al tien jaar ingeschreven. Ze is blij met deze woning, lekker dicht bij de Prinsentuin. Voor overlast van de zomerse parkbezoekers is ze niet bang. „Dy reuring sprekt my wol oan.” Als de binnenramen gesloten zijn, hoor je trouwens bijna niets van buiten, want het glas werkt zeer isolerend.
De bewoners van de nieuwe huurwoningen ontvingen maandag hun sleutel van WoonFriesland. De corporatie en Bouwbedrijf De Vries hebben jaren gewerkt aan de grootschalige verbouw van dit monument. Het kostte 7 miljoen euro.
Verwoestende brand
Alle woningen zitten beneden de sociale huurgrens, dus onder de 932 euro per maand. Ze zijn gasloos en hebben een energielabel van minstens A++. Betaalbare woningbouw in een monument is niet makkelijk en WoonFriesland is er dan ook zeer trots op, vertelt Walter van Ginkel, manager klant en wonen.
Veel Leeuwarders kennen het gebouw vooral als onderkomen van Keunstwurk, of van kunstenaarsateliers, die in 1998 door brand werden verwoest. De historie van het Rijksmonument gaat zelfs terug tot omstreeks 1837, toen het als militair ziekenhuis werd gebouwd. Het had daarna vele andere functies.
De historische deuren kun je nog steeds in de gangen zien. Maar ze zitten er voor de sier, want hierachter zit een muur. Dat moest vanwege de eisen voor brandveiligheid. De nieuwe woningdeuren zijn namelijk beter brandwerend.
Verloting van parkeerplaatsen
Wie van de gymnasiumzijde naar het pand kijkt, ziet dat de gevel op sommige plekken scheef en krom is. Ook aan de binnenzijde loopt bijna geen muur recht. Zelfs de binnen- en buitenkozijnen staan soms scheef in verhouding tot elkaar. Dat hoort bij de charme van zo’n oud pand.
De verbouw was ‘heel uitdagend’, zeggen ze bij WoonFriesland. Elk appartement heeft een eigen warmtepomp gekregen. Vanwege de monumentale waarde mochten er geen ‘units’ op het dak en daarom zit de complete installatie aan de binnenzijde van de woningen. De bewoners krijgen een gezamenlijke binnentuin. Aan de buitenzijde is weinig grond: „We hebben hier maar acht parkeerplaatsen”, vertelt Dirk Horjus van de corporatie. Die zijn via een verloting verdeeld. Andere huurders kunnen eventueel in parkeergarage Hoeksterend of elders parkeren.
Brugwachtershuisje
In de nieuwe aanrechtbladen zit nog een vierkant gat. Daar moeten de huurders zelf een elektrische kookplaat in laten plaatsen, legt Horjus uit. „Er zitten al wel afzuigkappen in.”
Het brugwachtershuisje pal achter de Infirmerie is ook van WoonFriesland. In het verleden woonde hier tijdelijk wethouder Herwil van Gelder, maar op dit moment is het gebouwtje in gebruik als Leeuwarder kantoor voor eigen medewerkers, zegt Van Ginkel. Voorlopig blijft dit zo.
Spokende soldaten
Over de Infirmerie werden vroeger spookverhalen verteld. Er zou sprake zijn van ronddolende ‘soldaten’ in het gebouw, die het licht lieten knipperen. Bij WoonFriesland hebben ze er nog nooit iets van gemerkt.
Ook Lysbeth Welling moet erom lachen als ze het verhaal hoort over haar woongebouw: „Ik bin der net bang foar. Lit dy soldaten mar delkomme.”
<LC.04.03.2026>