BURGUM – In de Randstad kunnen ze de opvang van dakloze gezinnen nauwelijks aan. Instanties in Fryslân kunnen het prima behappen, maar: ,,Eerder bleven gezinnen hier maximaal driekwart jaar. Nu is dat anderhalf. Inderdaad, door de woningcrisis”, zegt Wietze Alma van Wender. Hij vertelt over het reilen en zeilen van deze opvanglocatie in Burgum.
Waar je soms mensen als dakloze herkent, daar is dat bij deze groep meestal niet het geval
Onlangs vroegen de stadsbesturen van de vier grote steden om een landelijke actie voor de daklozenopvang. De reden: steeds meer gezinnen met kinderen kloppen bij deze instanties aan. In Fryslân zijn er gemiddeld tien aanvragen per week, meldt Sociaal Domein Fryslân (SDF), dat subsidie ontvangt voor de opvang van deze doelgroep.
In Fryslân kunnen dakloze gezinnen terecht bij Wender (Burgum), Limor (Sneek en Leeuwarden) en Fier (Leeuwarden). Laatstgenoemde richt zich vooral op vrouw en kind(eren) die dreiging ervaren van bijvoorbeeld de vader. Samen faciliteren zij zestig opvangplekken.
Financiën of relatiebreuk
Wietze Alma is inhoudelijk ondersteuner bij Wender. Gezinnen die dakloos zijn, of dreigen te worden, melden zich eerst bij de Centrale Toegang & Regie van Sociaal Domein Fryslân. Na een intakegesprek wordt besloten of een familie opvang kan krijgen in bijvoorbeeld Burgum. Daar is plek voor acht gezinnen.
De redenen dat zij zich melden, lopen erg uiteen. „Meestal komt het door een relatiebreuk of financieel toedoen”, zegt Alma. „Iemand heeft geen werk meer, maar wel schulden of krijgt te maken met een huurverhoging. Dan is een uitkering soms niet meer toereikend.” Tijdig hulp zoeken lukt deze groep niet altijd. „Omdat ze het bijvoorbeeld ingewikkeld vinden.”
Waar je soms mensen als dakloze herkent, daar is dat bij deze groep meestal niet het geval. Het kunnen gezinnen zijn van wie anderen het niet verwachten. En die soms al tijden bij vrienden op de bank slapen.
Eerst problemen oplossen
De gezinsplekken van Wender zijn voorzien van een leefruimte en slaapgedeelte. Zes daarvan bevinden zich in het gebouw. De twee andere in een flat in de buurt. Deze zijn voor verlengd verblijf. In tegenstelling tot de andere plekken, wordt hier een inkomensafhankelijke bijdrage gevraagd als die persoon boven de norm verdient.
De insteek is om de gezinnen zo snel mogelijk weer zelfstandig te laten wonen. Maar gemakkelijk gaat dat niet. „We kijken eerst naar de oorzaak van de situatie. Dat moet eerst worden opgelost. Anders zal de woningbouw hen geen ruimte toewijzen.” Oftewel: eerst de financiële problemen oplossen. „Anders is er immers kans dat ze alweer gauw hun woning worden uitgezet.” Vervolgens komt het gezin in een bemiddelingstraject. Dan wordt er zo snel mogelijk ingeschreven, om de kans op een woning te vergroten.
Langer wachten
Alma vertelt dat het steeds langer duurt voordat een gezin Wender weer kan verlaten. Waar dit eerder maximaal driekwart jaar was, daar is die tijd nu opgelopen tot anderhalf jaar. De oorzaak laat zich raden, zegt Alma: de woningmarkt. Die heeft invloed op vrijwel iedereen die een huis zoekt. Dus ook op de daklozen. Momenteel staan er drie gezinnen op de wachtlijst; een gebruikelijk aantal.
Mensen die aankomen in Burgum, hebben eerst wat tijd nodig om te landen. De gezinnen hebben veel meegemaakt. Daarom is ‘rust en structuur’ het adagium binnen Wender. Daarbij volgen ouder en kind een aparte route met de trajectbegeleider jeugd en gezin. „Als je dat door elkaar laat lopen, zorg je voor onrust.”
Knutselen en naar speeltuin
Met de ouders zijn er bijvoorbeeld gesprekken over de opvoeding en een duidelijk weekschema. Voor de kinderen zijn er activiteiten, zoals knutselen en naar de speeltuin. „Ook om de ouders even te ontlasten.”
Meestal rust de verantwoordelijkheid namelijk op de schouders van een persoon. Want in verreweg de meeste gevallen is het gezin niet compleet. „We bellen altijd binnen 48 uur de andere ouder om te vertellen waar het gezin is, om escalatie te voorkomen. Hij of zij wordt vervolgens altijd meegenomen in het ouderschapsplan”, zegt Alma. „Alles om de uitstroom zo goed mogelijk te laten verlopen. Want daar draait het hier om.”
<FD.14.10.2025>