Den Haag – Terwijl deskundigen alarm slaan, blijft het in politiek Den Haag de afgelopen tijd vrijwel stil over de massale funderingsproblematiek in Nederland. Debatten worden vooruitgeschoven en sessies met experts zelfs afgelast, omdat Kamerleden niet komen opdagen. Experts noemen het ‘een ramp in slow motion’.
De overheid is bereid te ondersteunen met leningen en expertise, maar daar houdt het wel op
Een tiental experts, bestuurders en ervaringsdeskundigen was deze maand uitgenodigd om hun visie te komen delen in de Tweede Kamer. Een zogeheten ‘rondetafelgesprek’, aangevraagd door D66 en PRO. Ze schreven uitgebreide brieven ter voorbereiding, maar het ging niet door: te weinig aanmeldingen.
Sinds de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) in 2024 vaststelde dat honderdduizenden huizen risico lopen op verzakking, trekken organisaties als Aedes, Vereniging Eigen Huis, NVM en het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek Funderingsschade aan een boerderij in Spanga.
„Heel teleurstellend”, zegt woordvoerder Nico Stolwijk van Vereniging Eigen Huis in een reactie op de afgelaste vergadering. „We hadden ons er natuurlijk op voorbereid. En als je kijkt wanneer hierover voor het laatst is gedebatteerd: dat was na het rapport van de RLI en dat stuk is al minstens twee jaar oud.”
Volgens Frank van Lier, directeur van het KCAF, is het niet de eerste keer dat de interesse vanuit de Kamer summier blijkt. „We hebben wel eens eerder een gesprek aangevraagd. Toen kwam er één Kamerlid. Je vraagt je af of het wel leeft.”
De meeste fracties geven praktische verklaringen voor het niet komen opdagen. Overlap met andere vergaderingen, te weinig fractieleden om alles bij te wonen. Volgens de VVD is een rondetafelgesprek op dit moment niet meer nodig. „Wij willen geen gesprek, maar een debat met de minister, zodat we zo snel mogelijk aan de slag kunnen.”
Debat maanden uitgesteld
Dat debat zou er donderdag ook komen, maar werd net als het rondetafelgesprek afgelast. Dit keer omdat de Kamer wilde vergaderen over Moerdijk. Ergens in september staat er nu een nieuw debat gepland. Mogelijk wordt er dan ook een nieuwe poging gedaan een rondetafelgesprek te organiseren.
Toegegeven: er is al een landelijke aanpak voor de funderingsproblematiek, met de passende naam Nationale Aanpak Funderingsproblematiek (NAF). Maar, volgens de experts is er nog veel onduidelijk. Zij maken zich dan ook zorgen over het gebrek aan aandacht voor de problematiek. „Het nationaal programma is een goede stap geweest, maar over twee jaar is het geld op”, zegt Van Lier. „En dan? Dit is een ramp in slow motion.”
Voor eigenaren van huizen met funderingsschade kunnen de gevolgen groot zijn, zegt de KCAF-directeur. Hoge kosten, en soms zelfs sloop: „In Rotterdam heb je wijken met oude huizen waarbij funderingsherstel twee ton zou kosten, terwijl zo’n pand in zijn geheel maar twee ton waard is. Ik ben voor herstel en behoud, maar je moet ook reëel zijn. Opkopen, slopen en nieuw bouwen is dan een optie.”
De huidige inzet van het kabinet is, in vergelijking met de miljardenschade die allerlei onderzoeken voorspellen, beperkt. „Nu al hebben tienduizenden woningen te maken met ernstige funderingsschade. De komende jaren kan dit oplopen tot 425.000 gebouwen en binnen 25 jaar tot 780.000 gebouwen”, benadrukt Liesbeth Spies nog maar eens namens corporatiekoepel Aedes.
Onderzoekers zeggen dat er de komende tien jaar ieder jaar een miljard euro nodig is om alle schade te herstellen, maar het potje dat ervoor door het kabinet gereserveerd is, bedraagt maar 76 miljoen euro. Het is de vraag in hoeverre politiek Den Haag bereid is op te draaien voor die miljardenschade.
Juridisch gezien staat namelijk de pandeigenaar aan de lat en het kabinet heeft tot nu toe ook altijd vastgehouden aan die juridische werkelijkheid. De overheid is bereid eigenaren te ondersteunen met leningen en expertise, maar daar houdt het tot op heden wel op. „Juridisch gezien klopt dat”, zegt Stolwijk. „Maar in de praktijk is er een gezamenlijke verantwoordelijkheid. De woningeigenaar kan bijvoorbeeld helemaal geen invloed uitoefenen op de grondwaterstand, een waterschap wel. En die grondwaterstand is in veel gevallen een oorzaak van de funderingsproblemen. Wij vinden dat de overheid dus ook echt een taak heeft in het zorgen voor een oplossing.”
Daar sluit Van Lier zich bij aan. „De waarheid ligt in het midden, denk ik. Het is een probleem van ons allen en lang niet iedereen kan herstel betalen. De overheid zal absoluut een rol moeten pakken.”
In de herfst een brief
Een woordvoerder van minister Elanor Boekholt-O’Sullivan laat weten dat er in het najaar een brief naar de Kamer gaat met daarin een evaluatie van de huidige aanpak. Ook maakt het kabinet dan meer bekend over de plannen voor de toekomst.
Van Lier verwacht niet dat de minister deze herfst gouden bergen gaat beloven. „Er is twaalf miljard nodig. Dat is aan de ene kant natuurlijk een enorm bedrag. Aan de andere kant: over twee jaar is er, zoals het er nu voorstaat, nul euro beschikbaar.”
<FD.01.07.2026>