LEEUWARDEN – Steeds meer Friese gemeenten en kerken gaan met SchuldHulpMaatje in zee om hulp te bieden aan burgers die schulden hebben. Dit jaar zijn er drie nieuwe gemeenten bijgekomen, volgend jaar volgt mogelijk een zelfde aantal.
Eén op de vijf Nederlanders heeft problematische schulden
Dat meldt Sjouke Elzinga, relatiebeheerder voor de provincie Fryslân namens Vereniging SchuldHulpMaatje Nederland. De gemeenten Leeuwarden, Smallingerland en Waadhoeke werken al langer met de aanpak van SchuldHulpMaatje.
In 2025 zijn daar nu Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren bijgekomen. Daar heeft Solidair Friesland haar werk uitgebreid door te gaan samenwerken met SchuldHulpMaatje.
Vorige week kwam er groen licht in een zesde gemeente. ,,De gemeente Achtkarspelen heeft getekend en de Maatjes gaan nu in training. De bedoeling is om in februari los te gaan.”
Eén op de vijf Nederlanders heeft problematische schulden, blijkt uit cijfers van het CBS. Veel kerken worstelen hoe ze hierbij hulp kunnen bieden. ,,Nu wij als SchuldHulpMaatje Friese kerken in diverse gemeenten actief hebben benaderd zien ze dat je met concrete, kleine stapjes, en vooral als collectief van kerken méér voor elkaar krijgt.’’
Op de voorlichtingsavonden krijgen de kerken ook inzicht hoe groot de nood in hun woonplaats of burgerlijke gemeente is. ,,Dat opent ze vaak de ogen.’’
In heel Nederland komt dit jaar het aantal burgerlijke gemeenten dat werkt volgens de methode van SchuldhulpMaatje uit op zo’n 170. In 2026 komen daar vanuit Fryslân nog drie gemeenten bij, zo verwacht Elzinga. ,,Vanuit de gemeente Dantumadiel en Noardeast-Fryslân is er voldoende steun bij kerken om dit vorm te geven.” Ook in de gemeente Ooststellingwerf heeft een aantal kerken positief gereageerd. Er zijn oriënterende gesprekken met kerken in Harlingen en Tytsjerkstradiel.
‘Er kunnen snel nieuwe mensen in de schulden raken’
De snelle groei van SchuldHulpMaatje in Fryslân zorgt ervoor dat er nu extra menskracht nodig is: christelijke bestuurders voor de lokale besturen en meer coördinatoren.
SchuldHulpMaatje werkt in iedere gemeente met een eigen lokaal bestuur waar onder meer vertegenwoordigers van kerken zitting hebben om de coördinatoren en SchulpMaatjes aan te sturen. Sjouke Elzinga ziet dat er daar meer van nodig zijn. Vaak wordt er eerst rondgekeken in het netwerk van mensen die bekend zijn bij de deelnemende kerken, maar dat is nu ontoereikend constateert hij.
Elzinga hoopt ook dat andere christelijke bestuurders wellicht willen aanhaken. ,,Het is de bedoeling dat bestuurders en maatjes opstaan uit de eigen burgerlijke gemeente. Dit is van belang omdat zij zo ook een band met het lokale initiatief hebben.”
Er is altijd behoefte aan meer maatjes, zegt Elzinga. Zij begeleiden iemand individueel om tot een gezamenlijke gerichte aanpak te komen om de schuld af te lossen.
In de knel
Het is niet ondenkbaar dat de groep die een beroep moet doen op een SchuldHulpMaatje zal groeien. Volgens het Centraal Bureau voor Statistiek zullen er voor het eerst meer werklozen dan beschikbare banen zijn. Ook voeren bedrijven bezuinigingsrondes door. ,,Ik denk dat er nieuwe groepen in de knel kunnen komen, doordat ze in de schulden raken. De werkloosheid stijgt en bedrijven blijven bezuinigen, terwijl veel mensen al hoge kosten hebben voor wonen, energie en boodschappen. Vooral mensen met een middeninkomen en hoge hypotheek of flexwerkers lopen risico.’’
De doelgroep waar Elzinga echter de grootste stijging verwacht zijn de jongeren. ,,Met SchuldHulpMaatje werken we nu aan de uitrol van het project MoneyMaatje, omdat we bij de jeugd de grote problemen zien van bijvoorbeeld het uitgesteld betalen via Klarna.’’
Armoede
Het is hem opgevallen dat de thema armoede en bestaanszekerheid in de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen dit keer nauwelijks aan bod kwam. ,,Terwijl dat voor veel mensen een verschil maakt tussen meedoen óf overleven.’’
Als relatiebeheerder hoort hij vanuit het werkveld over ‘het leed achter de voordeur’. ,,We leven soms onbewust in onze eigen bubbel. Voor ik in 2024 aan dit werk begon had ik er ook geen idee van. Maar dat je geen mensen kent die schulden hebben of als diaconie ‘nooit een aanvraag krijgt voor hulp’ betekent nog niet dat die er niet zijn. Onze maatjes komen dagelijks in contact met de hulpvragers die de moed hebben om eindelijk hulp te vragen.’’ Hij krijgt van burgerlijke gemeenten nu terug dat ze ,,het fijn vinden om samen te werken met kerken”. Doordat SchulpHulpMaatje werkt met vrijwilligers bespaart het gemeenten ook geld. ,,Wij kunnen in een eerder stadium hulp bieden. Dus vóórdat iemand in beeld komt bij de vroegsignalering van gemeenten.’’
Ruim 3300 vrijwilligers droegen in 2024 bij aan persoonlijke hulp met een Maatje voor 11.319 huishoudens. Van deze hulpvragers bij SchuldHulpMaatje is 60 procent (nog) niet in beeld bij beroepsschuldhulpverlening. Daarnaast hielp SchuldHulpMaatje in heel Nederland afgelopen jaar meer dan 46.500 mensen preventief online met informatie hoe ze zelf kunnen werken aan een financiële balans.
Dankbaar
In februari van dit jaar deed Elzinga in het Friesch Dagblad de oproep aan kerken om zich aan te sluiten bij SchuldHulpMaatje. Dat was in aanloop naar een eerste voorlichtingsavond in Surhuisterveen. In Achtkarspelen gaat het nu van start doordat kerken en de gemeente zich er achter hebben geschaard. Dat bouwen aan nieuwe locaties vraagt veel overleg. ,,Het is een pittige baan.”
Dat er nu dit jaar drie Friese gemeenten bijkomen en volgend jaar mogelijk nog drie daarvoor is hij dankbaar. ,,Dat betekent dat nog meer mensen geholpen kunnen worden. Daar doe je het uiteindelijk voor, en dat geeft echt voldoening.”
Mocht iemand belangstelling hebben voor een lokale bestuursfunctie dan kan contact opgenomen worden via: sjouke.elzinga@schuldhulpmaatje.nl
<FD.11.11.2025>