De gasprijs zakt al dagen naar de bodem. Inkopers van energiecentrales slaan goedkoop gas in. Goed nieuws voor consumenten: hun energienota voor de winter daalt. Maar niet alles is rozengeur en maneschijn.
De gasprijs staat op het laagste punt van dit jaar. Voor levering van gas in september was het groothandelstarief gezakt tot 31 euro per megawattuur. De contractprijs voor inkoop voor komende winter tot het einde van het stookseizoen eind maart ligt iets hoger, maar nog altijd onder de 38 euro van vorig jaar.
„Met een nieuw contract kan de energierekening direct omlaag, omdat ook de stroom- en gastarieven ten opzichte van vorige week wat zijn gedaald”, zegt Bart Koenraadt van Energievergelijk.nl.
Ook energieleveranciers zien de prijzen dalen. De bodemprijs voor een vast contract voor gas staat momenteel op 1,188 cent per kubieke meter.
Meer gasimport
Hoe kan dat? Bepalend waren de onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en de grote gasproducent Rusland over een staakt-het-vuren in Oekraïne, zegt eneregie-expert Hans van Cleef van onderzoeksbureau Eqolibrium. Europa stopte de invoer van het meeste Russisch gas als sanctiewapen tegen de oorlog.
Mogelijk gaan de gaskranen weer open als Trump en Poetin een akkoord bereiken met Zelensky, suggereert Van Cleef. ,,De markt lijkt te hinten op meer Russische gaslevering richting Europa op het moment dat vrede tussen Rusland en Oekraïne waarschijnlijker wordt”, zegt hij.
,,Het zit op meerdere terreinen mee”, benadrukt Martien Visser, emeritus-hoogleraar aan de Hanzehogeschool Groningen. De vraag naar gas is wereldwijd gezakt. Energie-instituut IEA, dat wereldwijd naar vraag en aanbod kijkt, voorspelt dat bedrijven minder gas zullen inkopen.
Prijsdruk
,,Dat geeft de markt ook wat lucht”, zegt Visser. Want tegelijkertijd bouwen landen wereldwijd aan extra haveninstallaties om daarmee hun vloeibaar gemaakte gas (lng) te exporteren richting Europa. Aan lng zal de komende tijd meer op de markt komen. Dat drukt de prijs, aldus Visser.
De gasimport verliep afgelopen maanden ook nog eens vrijwel zonder verstoring of extra onderhoud aan boorinstallaties. Daardoor is de Noorse export van aardgas naar Europa en Nederland op een recordniveau beland van omgerekend naar Gronings gas 145 miljard kuub.
,,Dat is dus bijna twee keer zoveel als de 80 miljard kuub die Nederland vroeger normaal produceerde en daarvan de helft exporteerde”, zegt Visser. Ook zitten de gasopslagen nu voor 63 procent vol, wat meer is dan waarvoor het kabinet vreesde.
Koeler, minder airco’s
Azië neemt minder gas af, omdat het relatief minder warm is en minder gascentrales worden ingezet om stroom voor alle airco’s te leveren. ,,De trend van dalende gasprijzen lijkt zich voort te zetten, omdat september ook in de Verenigde Staten koeler dan gemiddeld zal zijn”, zo verklaart energie-expert Ronald de Zoete de toestroom van overtollig gas naar Europa.
,,Daarnaast zorgt de lage kolenprijs in het Verre Oosten ervoor dat kolencentrales voluit draaien, waardoor de vraag naar geïmporteerd vloeibaar aardgas afneemt”, aldus De Zoete.
Dit heeft als gevolg dat lng-tankers die oorspronkelijk voor het Verre Oosten bestemd waren, nu deels naar Europa komen om daar de gasvoorraden aan te vullen.
,,Naarmate de winter nadert, wordt de kans kleiner dat er nog problemen ontstaan. Er is ook nog volop lng-aanvoer naar Europa”, zegt Visser.
Dit goede nieuws is voor de consument echter relatief. De dalende prijzen zijn namelijk slechts gedeeltelijk zichtbaar op de energierekening. Dat komt doordat belastingen en heffingen, zoals energiebelasting, netbeheerkosten en btw, meer dan de helft van de totale gasprijs bepalen.
Iedere consument moet volgend jaar 2,5 cent per kuub extra belasting betalen. „Bovenop al de 70 cent per kuub aan belastingen”, schetst Ben Woldring van prijsvergelijker Gaslicht.com. Ook de netbeheerkosten zijn nog niet bekend, en die lopen doorgaans op.
Lagere inkomens
Zeker voor lagere inkomens blijft het bedrag fors, stelt hij. ,,Energie wordt als luxe-product belast tegen 21 procent btw, breng die naar 9 procent – dit is een basisbehoefte. Of verlaag gasbelasting over de eerste duizend kuub.”
Dat is mogelijk binnen de huidige regels, maar de politiek zet dat middel niet aan. ,,Dat zou met de verkiezingen een goede stap zijn”, zegt Woldring.
<FD.23.08.2025>