LEEUWARDEN – Inwoners van Fryslân die meer tevreden zijn over hun leven, voelen zich duidelijk sterker verbonden met hun buurt dan Friezen die minder tevreden zijn. Dat blijkt uit onderzoek van Planbureau Fryslân naar verschillen in ervaren brede welvaart.
Het maakt als het over gevoelens van tevredenheid over het leven gaat niet zo veel uit in welk deel van Fryslân je woont en of je een man of een vrouw bent, zo blijkt uit onderzoek van het Planbureau Fryslân, dat deze donderdag werd gepubliceerd.
De onderzoekers keken naar welke factoren samenhangen met een hogere of lagere ervaren brede welvaart. Verbondenheid met de buurt kwam daarbij naar voren als het meest onderscheidende kenmerk tussen tevredenere en minder tevreden inwoners. Ook factoren zoals het hebben van werk en leeftijd laten verschillen zien, maar deze zijn minder groot dan het verschil in ervaren verbondenheid met de buurt.
7 of hoger
Van de inwoners van Fryslân heeft 96 procent een voldoende ervaren brede welvaart. Van de inwoners geeft 77 procent een gemiddeld rapportcijfer van 7 of hoger. Er is een kleine groep die een lage of zeer lage ervaren brede welvaart heeft. De hoge ervaren brede welvaart in Fryslân past bij bestaande cijfers over geluk en tevredenheid met het leven in Fryslân.
Oudere Friezen zijn gelukkiger dan jongere
Vergeleken met de verschillen tussen gebieden en geslachten zijn de verschillen in ervaren brede welvaart naar leeftijd vrij groot. Inwoners van Fryslân tussen de 18 en 34 jaar hebben een gemiddelde ervaren brede welvaart van 7,1. Oudere leeftijdsgroepen hebben een hogere ervaren brede welvaart. De groep 35- tot en met 49-jarigen en de groep 50- tot en met 64-jarigen scoren vergelijkbaar (gemiddelden: 7,5 en 7,6). De groep van 65 tot en met 74 jaar en de 75-plusser zitten ook bij elkaar in de buurt (beide gemiddeld 8,0).
Inkomen
Ook inkomen speelt een rol. Hoe hoger het huishoudensinkomen, hoe hoger gemiddeld de ervaren brede welvaart is. Inwoners met een inkomen onder 15.000 euro scoren het laagst. Bij inkomens tussen 15.000 en 31.000 euro is de welvaart hoger, maar nog niet zo hoog als bij hogere inkomens. Tussen inkomens van 31.000 en 92.000 verandert de ervaren brede welvaart nauwelijks. Vanaf 92.000 euro per jaar neemt de ervaren brede welvaart weer toe.
Ook zijn er verschillen te zien in ervaren brede welvaart naar opleidingsniveau. Deze verschillen zijn echter niet groot, en er is ook geen voor de hand liggende verklaring voor de verschillen te vinden. Het belangrijkste verschil is dat inwoners van Fryslân met een havo-, vwo- of mbo-diploma een lagere gemiddelde ervaren brede welvaart hebben (7,4) dan inwoners met een hbo- of wo-diploma (7,7) en inwoners zonder startkwalificatie (7,8). Onvrijwillig werklozen ervaren wel duidelijk een lagere brede welvaart.
De lagere ervaren brede welvaart onder onvrijwillig werklozen onderstreept het belang van passende en duurzame werkgelegenheid, zo beveelt het planbureau de beleidsmakers aan. Omdat jongere inwoners duidelijk minder tevreden zijn dan oudere inwoners, is er ook extra aandacht nodig voor de problemen van jongere inwoners. Dat verbondenheid met de buurt de belangrijkste factor achter brede welvaart is, benadrukt het belang van leefbaarheid en sociale samenhang in de woonomgeving. Dit krijgt in het beleid van de provincie Fryslân op dit moment al prioriteit, schrijven de onderzoekers.
<FD.12.02.2026>