LEEUWARDEN – Er gaan opnieuw miljoenen van de netbeheerders naar Friesland om het elektriciteitsnet te versterken. Zo voegt Tennet drie grote projecten extra toe aan de plannen, waaronder twee nieuwe hoogspanningsstations.
De netbeheerders Tennet (voor het hoogspanningsnet) en Liander (voor het midden- en laagspanningsnet) maakten de investeringen vrijdag bekend in hun investeringsplannen voor de komende tien jaar. In vergelijking met de vorige plannen uit 2024 zijn die nog grootser opgezet.
Dat is nodig ook, want Nederland elektrificeert in rap tempo. De vraag van huishoudens en bedrijven is nu al zo hoog dat er op de meeste plekken in Friesland geen ruimte is op het net om nog meer elektriciteit af te nemen. Eerder dit jaar zorgde dat nog voor vertraging voor enkele woningbouwprojecten. De ruimte om stroom op het net te zetten is al helemaal beperkt.
Tien nieuwe elektriciteitsstations
Liander wilde in 2024 nog zeven nieuwe elektriciteitsstations bouwen. Inmiddels zijn het er tien. Op een kaart met alle bouwplannen in de provincie, staan onder meer nieuwe onderstations ingetekend in Menaam en Stiens.
Verder krijgt Terschelling een zwaarder station dan eerder gedacht en zijn er plannen voor een nieuwe kabel vanaf het vasteland door het Wad naar het eiland.
Daarnaast moeten ook nog eens elf stations worden verbouwd zodat ze meer capaciteit hebben. Daar komen verder nog eens ruim 3000 transformatorhuisjes bij en 5000 kilometer aan nieuwe kabels. Tot 2028 tellen al die plannen op tot een investering van 874 miljoen euro die Liander in het Friese stroomnet doet.
Verzwaren van lijn Lemmer-Oudehaske
Tennet breidt de plannen uit met twee nieuwe 110kv-onderstations in Heerenveen en Drachten. Bij deze stations wordt de stroom van het hoogspanningsnet omgezet om verspreid te worden in de omgeving via het midden- en laagspanningsnet. Liander investeert op deze plekken ook extra.
Daarnaast steekt Tennet geld in het verzwaren van de verbinding tussen Lemmer en Oudehaske. Die lijn is nu grotendeels aan zijn maximum capaciteit als het gaat om stroom die op het net gezet wordt door zonneparken en windmolens.
De ambities van beide netbeheerders zijn groot, maar het verzwaren en uitbreiden van het stroomnet blijkt ook een „complexe puzzel”. Het grote aantal projecten waar maar een beperkt aantal mensen voor is, eist zijn tol alsook langlopende procedures voor de aankoop van grond en de steeds langere levertijd van materialen.
Vertraging dreigt voor veel projecten
Voor Tennet betekent dat onder andere dat de ingebruikname van de nieuwe elektriciteitsstations in Bolsward en in Leeuwarden bij de Boksumerdyk met twee jaar worden opgeschoven. Het verzwaren van de westelijke 110kv-verbinding schuift zelfs vijf jaar op.
<LC.01.11.2025>