LEEUWARDEN – De gemeente Leeuwarden kan de nieuwe regels voor het huisvesten van statushouders niet uitvoeren. Dat zegt wethouder Nathalie Kramers. ,,Of we gaan door zoals we het nu doen, of we geven de opdracht terug.”
‘We zien nu al dat er veel mensen met een status in een azc blijven’
In de nacht van donderdag op vrijdag stemde de Tweede Kamer in met de nieuwe woonwet. Een wet die op het laatste moment werd aangepast door een amendement van de PVV. In dat amendement staat dat het voortaan verboden is om statushouders met voorrang een woning toe te wijzen.
,,Ik vind het verschrikkelijk en het maakt het werk onuitvoerbaar. En dat is geen mening, dat is een feit”, reageert wethouder Nathalie Kramers van Leeuwarden. ,,Wij hebben de wettelijke taak om statushouders te huisvesten, maar dat kan alleen als we ze met voorrang een huis toewijzen.”
Op het moment dat vluchtelingen in een azc te horen krijgen dat ze mogen blijven en een verblijfsvergunning, ofwel status, krijgen, worden ze gekoppeld aan een gemeente. Die gemeente heeft dan de taak een woning toe te wijzen. Maar als dat straks niet meer met voorrang kan, betekent het dat statushouders moeten wachten. De wachttijd voor een woning kan tot enkele jaren oplopen.
,,We zien nu al dat er veel mensen met een status in een azc blijven omdat er geen woning is. (Op dit moment verblijven er zo’n 19.000 mensen met een status in een azc, red.). Als we niet meer met voorrang woningen kunnen toewijzen, dan betekent dat dat er meer azc’s moeten komen”, schetst Kramers de gevolgen van de wet.
Volgens Kramers resten Leeuwarden slechts twee opties. Of gewoon doorgaan met het toewijzen van woningen met voorrang aan statushouders. Of het teruggeven van de opdracht aan het Rijk om statushouders te huisvesten. ,,En dat laatste zou ik met pijn in het hart doen, maar dit kan gewoon niet.”
Het college heeft de kwestie nog niet besproken. Vrijdag meldde de gemeente Groningen dat ze statushouders voorrang blijft geven bij het toewijzen van woningen.
Leeuwarden moet dit jaar 265 statushouders huisvesten. ,,Deze nieuwe wet is niet de oplossing. De oplossing is meer sociale huurwoningen bouwen. Dit zet alleen maar groepen woningzoekenden tegen elkaar op.”
Ook wethouder Michel Rietman van de gemeente Súdwest-Fryslân ziet geen enkel heil in de nieuwe wet. ,,Het schrappen van voorrang voor statushouders helpt de huisvesting van deze groep beslist niet vooruit, terwijl we al kampen met achterstanden”, zegt Rietman.
,,Dit zijn mensen met een verblijfsvergunning, dus nieuwe inwoners van onze gemeente, die hier een bestaan mogen opbouwen. Als zij geen woning krijgen, blijven zij onnodig lang in de asielopvang, wat de druk op het COA en de opvang in Ter Apel verder vergroot. Dat moeten we niet willen.”
Rietman zet de cijfers ook in perspectief. ,,Gemiddeld wordt 6 tot 8 procent van de vrijgekomen sociale huurwoningen in Súdwest-Fryslân toegekend aan statushouders. We bouwen fors bij en zorgen zo dat er ruimte blijft voor zowel nieuwe als bestaande woningzoekenden.”
<LC.05.07.2025>