BEETSTERZWAAG – Gemeenten, bedrijven en maatschappelijke organisaties richten een samenwerkingsverband op dat de regio Zuidoost-Fryslân klaar moet maken voor de toekomst.
Elf regio’s kregen de opdracht om over de toekomst na te denken
De gemeenten Smallingerland, Heerenveen, Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf hebben met bedrijven en maatschappelijke organisaties uit de regio een toekomstplan opgesteld voor een prettig leven in Zuidoost-Fryslân. Het plan, onderdeel van het Nationaal Programma Vitale Regio’s, wordt deze maand met onder meer de gemeenteraden, provincie en het Rijk gedeeld.
De samenwerkende partijen stellen onder meer dat het in 2045 voor iedereen in de regio mogelijk moet zijn om een betaalbare en passende woning te vinden. Ook moet de bereikbaarheid van de dorpen, met dank aan mobiliteitshubs, tegen die tijd sterk moet zijn verbeterd.
Het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR) ging eind 2024 van start. Elf regio’s in Nederland kregen daarbij de opdracht om een strategie op te stellen die ervoor zorgt dat zij vitaal blijven in een tijd van grote uitdagingen, waaronder toenemende vergrijzing, een steeds krapper wordende arbeidsmarkt en klimaatsverandering. De deelnemende regio’s liggen buiten de grote steden en vertegenwoordigen gezamenlijk circa 3,2 miljoen mensen. In Fryslân is naast Zuidoost-Fryslân ook Noard-Fryslân gevraagd een strategie uit te denken. De verwachting is dat ook dat plan binnenkort openbaar wordt gemaakt
In Zuidoost-Fryslân stellen de betrokken organisaties voor om een samenwerkingsverband op te richten onder de naam Strategische Alliantie Zuidoost-Fryslân. Deze alliantie zou een eigen bestuur krijgen.
Wonen en openbaar vervoer moeten verbeteren in Zuidoost-Fryslân
In 2045 moet iedereen een betaal- bare en passende woning kunnen vinden
Volgens Andries Bouwman, burgemeester van Opsterland en bestuurlijk trekker van het regionale plan, is het zuidoosten van Fryslân nu nog te vaak buiten beeld en slaagt de regio er nog te weinig in om te profiteren van nationaal beleid. ‘Met het regioplan dat nu voorligt, zetten we een duidelijke stap om die positie te doorbreken’, schrijft Bouwman in het voorwoord van het 31 pagina’s tellende plan.
Concreet wordt onder andere voorgesteld om de woningmarkt zo om te vormen, dat het in 2045 voor iedereen mogelijk is om een betaalbare en passende woning te vinden. Duurzaamheid speelt daarbij een belangrijke rol, bijvoorbeeld door te werken met biobased materialen die afkomstig zijn uit het omringende gebied. Net als elders staat de woningmarkt in Zuidoost-Fryslân nu nog onder druk, onder meer omdat ouderen langer zelfstandig blijven wonen en woonvormen onvoldoende aansluiten bij de wensen.
Natuur
Ook als het gaat om het landschap, de leefomgeving en de basisvoorzieningen zijn er grote ambities. Zo willen de samenwerkingspartners dat er ‘slimme, multifunctionele plekken’ komen waar scholen, dorpshuizen, zorginstellingen en winkels met elkaar verbonden zijn. Daarnaast wordt er aangedrongen op een intensieve samenwerking tussen boeren, natuurbeheerders en bewoners zodat landbouw, natuur, water en recreatie elkaar kunnen versterken.
De mobiliteit verdient eveneens een flinke upgrade. Vooral het openbaar vervoer naar plaatsen als Oosterwolde en Beetsterzwaag kan beter, blijkt uit het plan. De betrokken organisaties rekenen op de komst van de Lelylijn en stellen voor om regionale mobiliteitshubs op te zetten. ‘Deze hubs functioneren als slimme overstappunten waar bus, trein, deelauto’s, elektrische fietsen en andere vormen van gedeelde en emissievrije mobiliteit samenkomen’.
Sociale verbanden versterkt
Een flinke verbeterslag kan eveneens geboekt worden bij de wijze waarop mensen samenleven, schrijven de plannenmakers. Volgens hen is het daarvoor onder meer nodig dat sociale verbanden worden versterkt en mensen worden gestimuleerd om naar elkaar om te kijken. ‘Oude patronen zijn verbroken, sociale verbanden zijn sterk en diversiteit wordt gevierd’, aldus de toekomstvisie. Nadat de plannen met de gemeenteraden, de provincie, Wetterskip Fryslân en het Rijk zijn gedeeld, hopen de betrokken organisaties in de tweede helft van dit jaar het samenwerkingsverband verder vorm te geven. De uitvoering van de ambities zou dan volgend jaar kunnen beginnen.
<FD.23.03.2026>